Een eerbetoon aan de Chicano-beweging in de Verenigde Staten
Vandaag opent in het H’ART Museum Radical Histories: Chicano Prints from the Smithsonian American Art Museum. Deze uitzonderlijke tentoonstelling brengt, aan de hand van zestig werken, grafische kunst en radicale geschiedschrijving samen. Centraal staan de Chicano-kunstenaars (Amerikanen van Mexicaanse afkomst) die een geheel eigen visuele beeldtaal hebben ontwikkeld, geworteld in politieke strijd, culturele expressie en historische reflectie.
Door de term ‘Chicano’ te omarmen als een krachtig symbool van identiteit, verkennen de kunstenaars thema’s als activisme, politieke strijd, gemeenschapsvorming, cultureel herstel en herdenkingsportretten. De tentoonstelling bestrijkt zes decennia (1960–2018) en biedt een indringend beeld van een invloedrijke kunstbeweging die haar sporen heeft nagelaten in zowel de kunstwereld als de samenleving.
Met Radical Histories brengt H’ART Museum een zelden in Europa getoond hoofdstuk uit de Amerikaanse kunstgeschiedenis naar Nederland. De tentoonstelling reisde eerder door de Verenigde Staten, naar Colby College Museum of Art (Maine) en The Huntington (California). Radical Histories is de tweede samenwerking tussen H’ART museum in Amsterdam en het Smithsonian American Art Museum in Washington en is gelijktijdig te bezoeken met American Myth & Memory: David Levinthal Photographs. Beide tentoonstellingen zijn te zien tot en met zondag 6 september 2026.
Chicano-kunst
Sinds de jaren ‘60 staan Chicano-kunstenaars bekend om hun opvallende politieke posters, waarmee ze een nieuwe kijk op de actualiteit en de geschiedenis bieden. De tentoonstelling laat hun werk in vijf verschillende thema’s zien. In ‘Samen ten strijde’ staan vakbondsacties centraal; krachtige protestkunst in zwart en rood verbeeldt wanhoop én strijdlust van arbeiders. ‘Nee tegen oorlog!’ toont indringend grafisch werk gericht tegen Amerikaanse militaire interventies in onder meer Vietnam, El Salvador, Chili en Irak. Kunstenaars creëren een tegengeluid tegen dominante mediabeelden en geven een stem aan gemeenschappen die door de conflicten zijn geraakt. Een apart hoofdstuk richt zich op geweld en humanitaire crises aan de grens tussen Mexico en de Verenigde Staten. Hier keren symbolen terug als de monarchvlinder – een metafoor voor migratie als natuurlijk en menselijk fenomeen, ondanks politieke grenzen. Met het thema ‘Amerika door een andere lens’ bekritiseren of bevragen Chicano–kunstenaars nationale mythes en historische ijkpunten, waaronder Columbus Day. In het slothoofdstuk staan ‘Changemakers’ centraal: portretten van activisten, politieke gevangenen, advocaten, kunstenaars en andere sleutelfiguren die ‘vergeten zijn’ of buiten de officiële geschiedenisboeken zijn gebleven, maar bepalend zijn geweest voor sociale verandering in de VS.
Chicano-kunstenaars
Radical Histories toont werk van sleutelfiguren uit de Chicano-beweging, rechtstreeks uit de collectie van het Smithsonian American Art Museum. Kunstenaars als Malaquías Montoya (1938), Rupert García (1941), Yolanda López (1942-2021) en Ester Hernánde (1944) gelden als pioniers die kunst en activisme op ongekende wijze met elkaar verbinden. Hun grafische werk is niet alleen artistiek vernieuwend, maar fungeert ook als direct politiek instrument: via druktechnieken worden beelden snel verspreid en ingezet bij onder meer stakingen, protesten en campagnes voor burgerrechten. Daarmee bewegen zij zich bewust op het snijvlak van kunst, identiteit en activisme en wordt hun werk vandaag de dag erkend als zowel een esthetisch invloedrijke stroming als een cruciale visuele motor achter sociale verandering. Juist die combinatie van artistieke innovatie en politieke daadkracht maakt deze groep zo uitzonderlijk binnen de moderne, Amerikaanse kunstgeschiedenis.
Malaquías Montoya (1938): ‘de vorm van de poster staat me toe om bewustzijn te vergroten, de realiteit te onthullen en actief te werken aan verandering. Wat wil je nog meer van kunst vandaag de dag?’
Deze tentoonstelling wordt mede mogelijk gemaakt door de onmisbare steun van founder VriendenLoterij, partners Heineken, Aegon, ELJA Foundation, ABN AMRO en de Gemeente Amsterdam, de H’ART Museum Circle en Vrienden.
Noot voor de redactie, niet voor publicatie
Beeldbijschriften.
(1) V.l.n.r.: Rupert García, Frida Kahlo, 1990, zeefdruk op papier, Smithsonian American Art Museum, schenking van curatoren van de Corcoran Gallery of Art (Gift of Mr. and Mrs. Gerald D. Kohs), 2020.20.102, © 1990, Rupert García; Yolanda López, Who’s the Illegal Alien, Pilgrim?, 1978, lithografie op papier, Smithsonian American Art Museum, museum aankoop via de Samuel and Blanche Koffler Acquisition Fund, 2020.43.2, © 1978, Yolanda López. Julio Salgado, Queer Butterfly: I Exist, 2019, inkjet print op papier, Smithsonian American Art Museum, museum aankoop via de Lichtenberg Family Foundation, 2020.37.5, © 2020, Julio Salgado. (2) Zaalbeelden: © Tomek Dersu Aaron.
Zaalbeelden en beelden van objecten zijn te downloaden via de onlineperspagina (link). Het gebruik van de bijbehorende credits is verplicht. Deze beelden mogen uitsluitend gebruikt worden in artikelen over deze tentoonstelling.
Contact H’ART Museum
Afdeling pers & marketingcommunicatie
Madeline van Vliet en Elianne Koevoets
020 626 81 68 | pressoffice@hartmuseum.nl